ˆ

Charakterystyka Gminy

Drukuj informację

Szczegóły informacji

Ogólna charakterystyka Gminy Świebodzin

Data wprowadzenia informcji do BIP: 2008-01-22 13:12:01 Informacja ogłoszona dnia 2008-01-22 13:19:11 przez Użytkownik wprowadzający dane archiwalne

Akapit nr 1 - brak tytułu

Położenie miasta i gminy Świebodzin na szlakach tranzytowych z Niemiec i ze Skandynawii na południe Europy, w środkowo-zachodniej części Polski, jest istotnym czynnikiem determinującym jej rozwój. Gmina graniczy z miastem i gminą Sulechów, gminą Skąpe, gminą Lubrza, miastem i gminą Międzyrzecz, gminą Szczaniec oraz miastem i gminą Trzciel. Po reformie samorządowej, z dniem 1.01.1999 r. Gmina Świebodzin znalazła się w powiecie świebodzińskim.


Gmina Świebodzin leży na Pojezierzu Lubuskim, dokładniej prawie cała gmina leży w granicach Pojezierza Łagowskiego a jedynie fragment południowo-zachodni (okolice wsi Chociule, Kępsko i tereny na zachód od Rosina) położone są na terenie Równiny Torzymskiej.

Teren gminy zaliczony został, wg podziału fizjograficznego Polski, do makroregionu Pojezierza Lubuskiego z podziałem na dwa mezoregiony: Pojezierze Łagowskie (inaczej wzgórza Ośnieńsko-Sulechowskie) i Brama Zbąszyńska zwana inaczej Obniżeniem Obrzańskim).

Gmina posiada urozmaiconą rzeźbę terenu uksztahowaną przez działalność lodowca skandynawskiego i jego wód roztopowych. Jej różnorodność wpływa na atrakcyjność turystyczną Gminy. Pod względem geograficznym obszar Gminy można podzielić na:
- obszar łagodnych pagórków występujących we wschodniej części gminy na pn.-zach. od Rusinowa, a także wsch. i pd-wsch. od Glińska, oraz części wsch. (Jeziory, Raków);
- obszar wysoczyzn morenowych zajmuje duży obszar w środkowej części gminy (okolice: na północ od Rusinowa, Kolonii, Gościkowa, Ługowa oraz na wschód od Lubinicka, Lubogóry i Rudgerzowic );
- obszar sandrowy wyżynny zajmujący pd.-zach. część gminy (na zachód od wsi Borów, na południe od Lubogóry, na zachód od Rosina, na południe od Jordanowa);
- obszar rynien utworzonych przez wody roztopowe lądolodu; na północy Gminy występuje Rynna Jordanowsko-Niemlicka, w której położone sąwsie: Gościkowo, Jordanowo. Dnem tej rynny płynie rzeka Paklica, na terenie tym znajdują się liczne jeziora i torfowiska; w Rynnie Świebodzińsko-Podłogórskiej położone jest miasto Świebodzin orazjeziora Lubinickie, Zameckie zaś w Rynnie Wilkowsko-Przetocznickiej -jeziora Wilkowskie i Lubich. W obrębie rynien występują ostańce erozyjne (kilkukilometrowej szerokości pagórki odcięte od wysoczyzny).


Gmina Świebodzin położona jest w całości w dorzeczu Odry, na wododziale między rzeką Odrą i Wartą. Charakterystyczną cechą Gminy jest znaczna obfitość wód powierzchniowych. Główną rzeką jest Paklica, dopłyv Odry. Największym jeziorem gminy jest Jez. Niesłysz (Niesulickie) o powierzchni zwierciadła wody 486,2 ha i wysp 10,4 ha. W znacznej części jezioro znajduje się na terenie sąsiedniej gminy Lubrza a do gminy Świebodzin należy jedynie brzegi południowo-wschodnie. Jezioro Niesłyszjest drugim co do wielkości jeziorem w województwie i jednocześnie najczystszym (l kl. czystości po względem fizykochemicznym i bakteriologicznym). Pozostałe jeziora to: Jez. Paklicko Wielkie (196,0 ha), Jez. Wilkowskie (130,5 ha), Jez. Lubinieckie (79,4 ha).


Gmina posiada zasoby leśne obejmujące obszar 6 326 ha co stanowi 28,2% powierzchni Gminy, przy średniej dla powiatu 42,4 % , województwa 49,1 % i Polski 28,2%. Obszary te posiadają wartość gospodarczą (82,7 % ) i wartość ochronną ( 15,8 % ) zaś grunty związane z gospodarką leśną obejmują 2,5 % ogólnej powierzchni.


Najliczniejszym i najważniejszym gospodarczo gatunkiem na terenie gminy jest sosna, która zajmuje blisko 85% powierzchni leśnej. W strukturze wiekowej zdecydowanie przeważają drzewostany młode do 40 lat, które zajmują aż 51,2 % powierzchni leśnej zalesionej. Drzewostany od 41 do 80 lat zajmują 33,9% tej powierzchni. Przeciętna zasobność drzewostanów na terenie Gminy Świebodzin wynosi 210 m3/ha, przeciętny wiek to tylko 43 lata, a przeciętny przyrost 4,88 m3/ha.

Zasoby przyrodnicze Gminy podlegają różnym formom ochrony prawnej. Na terenie Gminy znajduje się rezerwat leśny (częściowy) "Dębowy Ostrów", obszar chronionego krajobrazu (5 100 ha), 5 pomników przyrody, dwa zespoły drzew będące pomnikami przyrody oraz jeden użytek ekologiczny (Jez. Księżno). Rezerwat "Dębowy Ostrów" został powołany w 1970 r., zajmuje powierzchnię 2,29 ha. Rezerwat położony jest w Nadleśnictwie Świebodzin, leśnictwo Nowy Dworek. Przedmiotem ochrony jest enklawa ponad 100 letniego starodrzewu.


Obszar chronionego krajobrazu obejmuje obszary leśne i jeziorne:
- obszar położony nad jeziorami obejmującymi: Jez. Paklicko Wielkie, Jez. Wilkowskie i Jez. Niesłysz,
- obszar lasów położonych na pd. -wsch. od wsi Jeziory.
Obszary proponowane do objęcia ochroną przyrody obejmują rezerwat .leśny koło Nowego Dworku o pow. ok. 25 ha oraz zespół przyrodniczo krajobrazowy nad jeziorem Niesłysz o pow. 9,02 ha.


Na terenie Gminy Świebodzin znajduje się 5 parków, w większości położonych na terenach wiejskich i zarejestrowanych w rejestrze wojewódzkiego konserwatora zabytków w Zielonej Górze.


Klimat Gminy należy do umiarkowanych, z przewagą wiatrów zachodnich, północno-zachodnich i północnych, że ze względu na wyższe położenie od otaczających ją pradolin posiada klimat nieco chłodniejszy.
W zakresie klimatu lokalnego można wyróżnić klimat wysoczyzn i klimat rynien glacjalnych. Na wysoczyźnach występują korzystne warunki nasłonecznienia, szczególnie na stokach południowych. Dobre są również warunki przewietrzania terenu, co jest ważne dla istniejącego i planowanego budownictwa. Niekorzystny dla budownictwa osadniczego jest teren rynien ze względu na nadmierną wilgotność, dużą ilość mgieł i przymrozków, inwersje termiczne i dużą ilość dni mroźnych. Występują złe warunki przewietrzania, co powoduje kumulację zanieczyszczeń. Z tego punktu widzenia lokalizacja starego miasta Świebodzin jest niekorzystna, gdyż znajduje się na dnie rynny.


Klimat gminy cechują zimy ciepłe lub mroźne, a lata upalne lub zimne i mokre. Najbardziej zmienne temperatury występują w lutym, szczególnie w dolinach rzek. Obok miesięcy mroźnych ( śr. temperatura -6,7°C) są miesiące ciepłe (śr. temperatura +4.2°C). Największe wahania temperatury w ciągu doby występują w czerwcu, szczególnie w dolinach, co wiąże się z inwersjami temperatury tu występującymi. Zagrożenia przez przymrozki na morenach jest mniejsze a w rynnach glacjalnych większe.


Gmina Świebodzin jest uboga w surowce mineralne. Na terenie Gminy znane sąjedynie złoża kruszywa mieszczące się w okolicach Jordanowa i Gościkowa oraz złoże kredy jeziornej "Szumiąca", położone na wschód od Jordanowa.


Ogólna powierzchnia Gminy Świebodzin wynosi 228, 7 km2, z czego 72 % gruntów należy do Skarbu Państwa. Większość gruntów Skarbu Państwa jest administrowana przez A WRSP .


Gleby w Gminie są dość silnie zróżnicowane, przy czym dominują gleby kompleksu żytniego bardzo dobrego i dobrego, stanowiące ok. 60 % ogólnej powierzchni gruntów ornych. Są to głównie gleby brunatne, wyługowane i kwaśne oraz bielicowe, rzadziej brunatne właściwe i czarne ziemie.


Wymienione cechy wpłynęły na ukształtowanie się sieci osadniczej i układu komunikacyjnego, także na rodzaj i lokalizację przemysłu i rolnictwa oraz na rozmieszczenie i charakter bazy wypoczynkowo rekreacyjnej.
Gmina Swiebodzin posiada korzystne warunki naturalne do rozwoju turystyki, na które składają się położenie i klimat, urozmaicona rzeźba terenu, jeziora i lasy, czyste środowisko oraz zabytki kultury.


Gmina Świebodzin należy do średnich gmin w województwie lubuskim. Sieć osadniczą gminy tworzy I miasto i 26 innych miejscowości (wsie, osady, przysiółki, kolonie). Gminajest znacznie zróżnicowana pod względem wielkości miejscowości i ich położenia na obszarze Gminy. Największym i miejscowościami poza Świebodzinem są: Wilkowo, Jordanowo, Gościkowo, Rzeczyca, Chociule.

Sieć osadnicza Gminy wyróżnia się:
- centralnym położeniem Świebodzina liczącego 22500 mieszkańców, pełniącego jednocześnie funkcję siedziby powiatu,
- równomiernym rozmieszczeniem na całym obszarze Gminy wsi liczących 8450 mieszkańców,
- rozrzedzeniem sieci osadniczej w rejonach jezior i kompleksów leśnych.


Położenie Gminy na skrzyżowaniu dróg tranzytowych ma bezpośredni wpływ na rozwój gospodarczy, co ma z kolei wpływ na decyzje inwestycyjne przedsiębiorców. Duże znaczenie posiadają także przemysłowe tradycje Świebodzina, datujące się od początku XIX w. (1818 r.). Rozwinął się przemysł włókienniczy, piwowarski, farbiarski, produkcji środków czystości, spożywczy, materiałów budowlanych. Ponadto pracowały wytwórnie cygar i papierosów, szczeciny, mączki ziemniaczanej, trykotażu, wyrobów wikliniarskich, kapeluszy i wiele innych. Niemal w centrum miasta pracował młyn parowy, istniała fabryka maszyn rodziny Balcke, farbiarnia firmy Sawade. Rodzil)Y Rendler (włókiennictwo), Friemel (środki czystości), Fechner (budownictwo lądowe), Kirschbaum (środki spożywcze), Stein i Lochel (materiały budowlane). Bardzo zasłużona dla promocji miasta była Świebodzińska Oficyna Wydawnicza Conrada Wagnera. W końcu XIX w. W Świebodzinie istniały dwa browary. Najstarszym browarem świebodzińskim był istniejący od 1641 roku zakład warzelniczy Peschele i drugi -powstały w połowie XIX w. -Browar Zamkowy .


W 1870 r. Świebodzin otrzymał połączenie kolejowe na trasie Frankfurt nad Odrą- Poznań. Równolegle dokonano modernizacji zbudowanej około 1860 roku asfaltowej szosy z Poznania do Frankfurtu. Liczba ludności miasta w latach siedemdziesiątych oscylowała w granicach 7700-8000 mieszkańców. Z tego też okresu pochodzi świebodziński dworzec kolejowy, szkoła podstawowa, gimnazjum, sąd rejonowy, gmach poczty i kilka innych jeszcze obiektów użyteczności publicznej. Miasto otrzymało gazownię.

Początki świebodzińskiego przemysłu wydobywczego węgla brunatnego datują się na lata czterdzieste XIX wieku, kiedy to w okolicy Lubrzy odkryto płytko zalegające pokłady węgla. Wkrótce odkryto pokłady węgla w okolicy Wilkowa. W 1842 r. uruchomiono eksploatację złóż koło Lubrzy i Wilkowa. Powstały Świebodzińskie Zjednoczone Kopalnie Węgla Brunatnego z siedzibą w Wilkowie. Zaczęły powstawać spółki węglowe. Wydobywany węgiel odbierały sulechowskie i świebodzińskie fabryki włókiennicze, okoliczne gorzelnie i browary a także cukrownie we Wschowie i Głogowie.


Intensywny rozwój gospodarczo -społeczny Świebodzina został zahamowany, w wyniku mających miejsce w drugiej połowie XIX wieku ruchów migracyjnych ludności niemieckiej, znanych pod nazwą "Osttlucht" -ucieczka ze wschodu. W latach 1871 -1914 z obszaru dawnego powiatu świebodzińsko - sulechowskiego wyjechało w głąb Niemiec ponad 50 tys. ludzi. Mimo odpływu ludności i wynikających z tego niemałych trudności, powstało w tym okresie w Świebodzinie ponad 30 zakładów produkcyjnych, zatrudniających ogółem ponad cztery tysiące ludzi. Większość tych przedsiębiorstw upadła w dobie wielkiego kryzysu lat dwudziestych mijającego stulecia.


Po drugiej wojnie światowej większość świebodzińskiej gospodarki przestała istnieć. Do przeszłości
odeszły bezpowrotnie świetne tradycje browarniane. Rozwinęły się zupełnie nowe branże.

Rejestr zmian

Podmiot udostępniający informację: Gmina Świebodzin
Osoba, która wytworzyla informację: Edmund Miara Data wytworzenia informacji: 2008-01-22 13:12:01
Osoba, która odpowiada za treść: Edmund Miara Data wprowadzenia do BIP 2008-01-22 13:12:01
Wprowadził informację do BIP: Leszek Wolański Data udostępnienia informacji: 2008-01-22 13:19:11
Osoba, która zmieniła informację: Leszek Wolański Data ostatniej zmiany: 2009-12-23 15:09:49
Artykuł był wyświetlony: 11590 raz(y)
Zobacz pełną listę zmian czytanej informacji »
« powrót do poprzedniej strony
ˆ

Nagłówek strony

  • BIP
  • Godło RP
herb

Biuletyn Informacji Publicznej

Gminy Świebodzin
ˆ

Ustawienia dostępności

Zmiana wielkości treści w serwisie
Zmiana kontrastu serwisu